menu

creër je account inloggen

Stress en ondernemerschap, vrienden voor het leven?

Welke ondernemer werd nog nooit in zijn carrière het slachtoffer van een periode met meer of minder stress? Een slechte herinnering voor de ene, een echte pathologie voor anderen, stress maakt nu eenmaal integraal deel uit van het leven van de ondernemer. Al zijn we nog allen betrokken, stress is daarom niet onvermijdelijk en kan bestreden en overwonnen worden. Welke zijn de verschillende bronnen voor stress bij de ondernemer? Hoe zich ertegen beschermen?

 

Overzicht :

1. De mythe van de onvermoeibare ondernemer

2. Wie is vatbaar voor stress ?

3. De voornaamste bronnen van stress

4. Zelfstandige of loontrekkende? Een heel andere vorm van stress

5. Hoe omgaan met stress?

6. Omgaan met stress, binnenkort een competentie voor managers?

7. Tools om stress te verminderen bij de ondernemers?

 

Koalaboox

We maken de balans op!

Koala_stress_ondernemenshap

1. De mythe van de onvermoeibare ondernemer

Door dagelijks in contact te komen met zelfstandige ondernemers, viel ons enorm op hoe vaak deze geconfronteerd worden met stressvolle situaties. In België en Frankrijk is dit een zorgwekkende realiteit geworden, ook al zitten velen nog in de ontkenningsfase wanneer het over hun gezondheidstoestand gaat. En dat is volkomen normaal! In tegenstelling tot de beelden van “super-ondernemers” die door de media worden verspreid, vertaalt stress zich vooral als een zwakte die je capaciteit tot ondernemen in twijfel trekt, of zelfs je rechtmatigheid als zaakvoerder.

De mythe van de “superman” ondernemer die circuleert in de media of op de sociale netwerken zoals Linked In komt gewoon niet overeen met de werkelijkheid. De verbeten ondernemer die nooit moe wordt, of die slechts na enkele uurtjes slaap al terug fit is, zijn we nog niet tegengekomen. Minder cliché maar toch heel waar, we zien vaker dat de experts de visie van het ondernemerschap “op grootvaders wijze” aan de kaak stellen, deze van de zelfstandige die fysiek en mentaal 100% toegewijd is aan zijn professionele activiteit, ten koste van al de rest. En het idee dat vaak gekoesterd wordt, luidt : stress, dat is iets voor de zwakken… Nee!

 

Koalaboox_ondernemershap

De onvermoeibare ondernemer?

 

 

The (her)lezen : Ondernemers, jullie zijn het product van de evolutie !

 Koalaboox

 

2. Wie is vatbaar voor stress?

Recente studies tonen aan dat vooral de leiders van kleine en middelgrote ondernemers of managers van kleine diensten, het vaakst getroffen worden. Zij worden veel vaker blootgesteld aan stress dan de leidinggevende kaderleden. De negatieve effecten en pathologie van stress sparen de ondernemers dus niet. Voor hen is stress het gezondheidsprobleem geworden op het werk. En het is niet alleen wij die het zeggen, maar wel de grote internationale rapporten van de World Health Organization (WHO) en de Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD).

Koalaboox

 

3. De voornaamste bronnen van stress

  1. 1. Te veel werk

De lange uren en de hoeveelheid aan taken zijn niet de enige factoren voor stress. Ondanks wat algemeen aangenomen wordt, is de werklast niet de directe bron van stress, maar wel de consequenties die eruit voortvloeien. Bijvoorbeeld, de impact op het persoonlijk leven. Dit evenwicht is de inzet, de grote claim voor vele zelfstandigen van vandaag. De ontwikkeling van nieuwe technologieën heeft, bijvoorbeeld, de duidelijke grens tussen privé en werk gebroken. Er bestaat geen loskoppeling meer en vele medische studies onderlijnen de risico’s van stress door een te grote “mentale last”.

 

  1. 2. De onzekerheid

Een andere bron voor stress is gelinkt aan de onzekerheid waarin de ondernemer zich bevindt. Zoals we al hadden vastgesteld, de onzekerheid is het gevolg van een wereld die constant evolueert, in dewelke de ondernemer zich constant moet aanpassen. De variabele definiëren van de onzekerheid van het slagen of niet van een project is heel moeilijk, stresserend en vraagt een capaciteit tot constante evolutie in de loop van het leven. Velen spreken dan ook van een soort “kat- en muisspel” met hun omgeving : innoveren, klanten, wetgeving, partners, concurrentie…alles moet eraan geloven!

Het ontbreken aan voorspelbaarheid verhoogt aanzienlijk de stress en de bezorgdheid. Het is een menselijk reflex, zelfs een dierlijk. Maar het kan leiden tot het nemen van slechte beslissingen wanneer deze te nemen zijn in een stressvolle context. Wat nog meer stress met zich meebrengt… En als kers op de taart : in tegenstelling tot een loontrekkende, worden de ondernemers aan een nog extra stressfactor blootgesteld : het feit dat hun beslissingen zware consequenties kunnen hebben die kunnen leiden tot een faillissement en ontslag van hun werknemers, als die er zijn.

 

  1. 3. De eenzaamheid… of omgekeerd… of beide !

De vele getuigenissen die we ontvangen van ondernemers (hier, hier of hier bijvoorbeeld) onderlijnen hoe belangrijk het is je goed te omringen wanneer je begint. Zeker niet alles alleen doen en het risico lopen snel overstelpt te worden met werk en al snel los te laten. Dat is absoluut waar. Maar omgekeerd, zoals het teveel aan werk, kunnen de contacten van de ondernemer met zijn partners ook een stressfactor vormen. Werken met klanten, leveranciers, medewerkers…kan regelmatig voor conflicten zorgen (zelfs miniem : te laat betaalde factuur, defecte levering, fout in de bestelling,…) en het dialoog kan gewoon vermoeiend worden. “Wat heb ik nu eigenlijk gedaan op het einde van de dag, buiten de sh** afhandelen met mijn klanten en leveranciers?” Wie heeft deze vaststelling nog nooit gemaakt op het einde van een vermoeiende dag?

Aan de andere kant, de eenzaamheid, die vele zelfstandigen raakt, kan dan ook weer een stressfactor vormen. Bij eenzaamheid, denken we aan het gevoel alleen te staan voor de moeilijkheden die we ondervinden, zonder echte mogelijkheid tot delegeren, samenwerken of gewoon het sociaal delen van zijn ervaringen. Het tekort aan steun en sociale ondersteuning ondermijnt op lange termijn elk individu.

Koalaboox

 

  1. 4. Zelfstandige of loontrekkende? Een heel andere vorm van stress

Hier tegenover staat ook dat het beroep van ondernemer een serie van voldoeningen met zich meebrengt die de stress kunnen verminderen. In eerste instantie, de vaakst genoemde factor : de “zin” van de missie. In tegenstelling tot de wereld van de loontrekkende bediende waar het debat vaak gaat over het nut van repetitieve of onbeduidende taken, of de zin van het werk, praten zelfstandigen over hun passie. Geloven in wat ze doen is een motor voor hun motivatie.

Andere motivatie die vaak genoemd wordt : meer speelruimte, meer vrijheid dan een gemiddelde werknemer. De stress van de zaakvoerder is dus vaker “gehandeld” dan “ondergaan”, wat niet hetzelfde, nefaste effect heeft op de gezondheid.

En moeten we nog herhalen dat tegenwoordig het positieve, waarderende imago van de ondernemer, een waarderend imago toevoegt? Deze sociale erkenning en het positief gevoel dat hij eruit haalt, kan hem helpen de lasten van zijn activiteit te dragen.

Bij loontrekkenden wordt stress negatief ervaren en gelinkt aan een achteruitgang van de werkomstandigheden. Omgekeerd, stress is voor ondernemers ook synoniem voor challenge en dynamisme. Dat is in zekere zin waar, maar je mag het gevaar niet onderschatten dat een repetitieve blootstelling aan stress met zich kan meebrengen op het einde van de rit.

Koalaboox

 

  1. 5. Hoe omgaan met stress?

Stress is een lichamelijke en mentale reactie die geactiveerd wordt, telkens we geconfronteerd worden aan een moeilijke of dreigende situatie. Onze emoties worden verscherpt : angst en woede om er maar 2 te noemen.

De Europese Commissie maakte zich in 2013 al zorgen over het feit dat teveel verantwoordelijken zich “ voeden” met stress om zich te stimuleren, tot het punt dat het zelfs een verslaving wordt. Als een soort drugs als het ware. De studie wees op de afhankelijkheid van adrenaline voor de bedrijfsleiders, het voornaamste stresshormoon. De eeuwige strijd tegen de klok (altijd gehaast en ongeduldig zijn, alles snel doen en meerdere dingen tegelijk) wordt een gewoonte bij de gestresseerde ondernemers.

Zoals bij een zeevaarder, het risico om overboord te gaan is hoog en hier bewust van zijn kan je tot een maximum beschermen. Maar dit Zwaard van Damocles heeft een kostprijs : een alomtegenwoordig, latent aanwezig gevoel van stress.

Hieronder volgen een serie ‘truukjes’ die ons werden toevertrouwd door verschillende ondernemers. Plus of min efficiënt, deze strategieën hebben als effect de stress op dagelijkse basis te verlagen. Het gaat hier natuurlijk om niet-uitputtende lijst die verdiend aangelengd te worden met de raad en ervaring van elkeen :

 

  • – Regelmatig relaxatie-oefeningen uitvoeren maakt deel uit van 1 van de belangrijke takken van het stressbeheer. Binnen de verschillende vormen van relaxatie zijn de simpelste om uit te voeren de controle op de ademhaling, spierontspanning, en dergelijke. Regelmatig je lichaam tot rust kunnen brengen doorheen de dag kan je beschermen tegen de nefaste effecten van stress. Verschillende ondernemers hebben ons zelfs toevertrouwd dat ze meditatie pratikeren, zoals de “mindfulness”, met goede resultaten. Maar dit vraagt een minimum aan voorbereiding met een coach, vooral in het begin.

 

  • – Toegankelijker is het “kunnen logisch redenen” in stresssituaties (bagatelliseren, afstand nemen, relativeren,…) dit kan je helpen moeilijke situaties in de ogen te kijken, zonder gedestabiliseerd te worden. Net zoals bij de sporters, heeft het mentaal vaak de bovenhand.

 

  • – De ondernemer moet trachten zijn privéleven tot een maximum te scheiden van zijn werk, en waar mogelijk weigeren zich professioneel te over-investeren. Zoals de financiële investeerder, moet je proberen je emotionele “investeringen” zoveel mogelijk te diversifiëren, en niet alles te plaatsen op het werk. Personen met een burn-out hebben vaak een te grote betrokkenheid (fysiek en mentaal) in hun werk.

 

  • – En natuurlijk herinneren we je graag aan de slechte vrienden van de stress, waar je best afstand van neemt : tabak, cafeïne, kunstmatige stimulansen, alcohol,… Gezonde voeding, beweging (miniem, maar regelmatig) en nachtrust zijn, op de lange termijn, de beste bondgenoten van de ondernemer.

Koalaboox

Koalaboox_stress_café_entrepreneur

  1. 6. Omgaan met stress, binnenkort een competentie voor managers?

Wist je dat ze in sommige Angelsaksische of Scandinavische landen al veel verder staan in de strijd tegen stress? Het is daar zelfs een “competentie voor managers” geworden, die je moet verwerven. In vele prestigieuze universiteiten en businessscholen wordt het zelf onderwezen aan de toekomstige leiders. Want, buiten de persoonlijke problemen dat stress kan opleveren, moet de ondernemer ook gewaar worden dat het hier om een prestatie-inzet gaat voor zowel hemzelf, zijn activiteit en zijn team.

Koalaboox

 

  1. 7. Tools om stress te verminderen bij de ondernemers?

Bij Koalaboox hebben wij helaas niet de macht om de stress weg te toveren bij de ondernemers. Maar we kunnen wel maximaal bijdragen tot zijn competenties. Onze diensten hebben voor doel de facturatie, de boekhouding en het beheer van de activiteiten te vereenvoudigen en zelfs aangenaam te maken… en dat is al een stress minder!

 

Koalaboox_facturatie_programma

 

Fotos en illustraties : Koalaboox & Joseph Brown